Procesy poznawcze cz?owieka mo?emy t?umaczy? na dwóch wzajemnie uzupe?niaj?cych si? poziomach. W szerszym uj?ciu stanowi? one podstaw? do przewidywania zachowa? cz?owieka poprzez zrozumienie sposobu odbierania i analizy tego, co go otacza. Dane zachowanie mo?e mie? przecie? zupe?nie inny wymiar, gdy rozpoznamy le??ce u jego podstaw motywy i emocje. Zachowanie mo?e by? z drugiej strony sposobem utajenia rzeczywistych planów i zamiarów cz?owieka. Jak z tego wynika, procesy poznawcze s? nierozerwalnie po??czone ze zmienn? sytuacyjn?. Trudno jest odtworzy? w pami?ci konkretne informacje wolne od interpretacji i kontekstu sytuacyjnego. Gdyby?my nie posiadali takiej umiej?tno?ci, ca?y ?wiat by?by dla nas zlepkiem niepowi?zanych informacji. Wyst?powa?yby one jedynie w okre?lonej kolejno?ci – chronologicznie.

W w??szym uj?ciu procesy poznawcze traktowane s? jako procesy przetwarzania informacji, które polegaj? na kodowaniu, przechowywaniu i dekodowaniu informacji i w zwi?zku z tym, programowaniu dzia?ania. Takie uj?cie procesów poznawczych da?o podwaliny do stworzenia tzw. metafory komputerowej. Wed?ug niej, mózg przypomina komputer, a realizowane przez niego programy to procesy poznawcze.

 Wprowadzenie do psychologii pami?ci teoretycznej koncepcji przetwarzania informacji zosta?o oparte na g??bokiej analogii pomi?dzy systemem poznawczym cz?owieka, a maszyn? przetwarzaj?c? informacje. Autorzy tej teorii pami?ci, analizuj?c procesy i struktury zwi?zane z pami?ci?, pos?uguj? si? metafor? systemów komputerowych. W rezultacie powstaj? programy symuluj?ce zjawiska pami?ciowe. Modelowe uj?cie procesów poznawczych przyczyni?o si? do ukazania wielu luk w dotychczasowej wiedzy. We wcze?niejszych analizach teoretycznych niejasno?ci te by?y albo pomijane ze wzgl?du na ich trudno??, albo stanowi?y nieistotny aspekt przyj?tych za?o?e?.

Hermann J., L.: Przemoc. Urazy psychiczne i powrót do równowagi. Gda?skie Wydawnictwo Psychologiczne, Gda?sk 1999.